عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
80
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
اسبدوانى روز پنجشنبه دوازدهم ذى قعدة الحرام 1314 ، اعلىحضرت شهريارى به قصر دوشان تپه تشريف برد . بعد از صرف ناهار به سراپردهء مخصوص كه براى تشريفات آن روز فراهم شده بود نزول اجلال كرد و در ميدان وسيع دوشانتپه لوازم اسبدوانى فراهم شد و بيرقها ترتيب داده بودند و براى ربودن هر بيرق وجهى معين شده ، هر اسبى كه بيرق برمىداشت آن وجه حق او بود . بعد از انقضاى اسبدوانى ، اهالى نظام از سان حضور مبارك گذشتند ، از جمله شاگردان مدرسه نظامى و ناصرى و قزاق و توپچى و افواج پياده و قورخانهچى و زنبوركچى بودند . وزارت خزانه و گمركات ايران در ماه ذى قعدة الحرام 1314 ، وزارت خزانه به ولى خان نصر السلطنه امير تومان وزير گمركات پسر ساعد الدوله سردار تنكابنى « 1 » كه از جمله امراى ايران است و در بذل و بخشش يگانه دوران مرحمت شد . التفات دربارهء وزير لشكر چون ترتيب روز اسبدوانى به توجه خاص ميرزا نصر الله خان مشير الملك ( جناب مشير الدوله وزير امور خارجه ) منظور نظر خسروانى آمد ، به يك ثوب جبهء ترمهء كشميرى شمسهء مرصع از درجهء اول مخلّع شد ، در شهر ذى قعدة الحرام 1314 . وزارت نظميه و احتسابيه « 2 » در ماه رمضان المبارك 1314 ، وزارت پليس و احتساب به محمد ابراهيم خان معاون الدوله امير تومان ، پسر فرخ خان امين الدوله وزير اعظم غفارى كاشانى مرحمت شد . در سابق اين شغل معروف به رياست پليس بود . بهجهت آن تقلبات و خيانتها كه كونت دومنتفرت و ميرزا ابو تراب خان نظم الدوله به اين شغل نمودند و مواجب پليس را خوردند و ناچار امر معيشت پليس منحصر به دزدى و جا . . . و قماربازى رسيد ، وقر اين
--> ( 1 ) . متن : تنكابانى ( 2 ) . يعنى شهربانى و شهردارى .